22 maja 2026 r. w Centrum Wikliniarstwa odbyła się konferencja pt. „Tradycja, rzemiosło, sztuka – o dziedzictwie wikliniarskim”, organizowana w ramach projektu „Sztuka i rzemiosło – wikliniarskie dziedzictwo regionu”, realizowanego przez Miejski Ośrodek Kultury w Rudniku nad Sanem we współpracy z Narodowym Instytutem Kultury i Dziedzictwa Wsi.
Spotkanie zostało zorganizowane w związku z potrzebą podkreślenia znaczenia ochrony lokalnego rzemiosła. Było wyjątkową okazją do rozmowy o tradycji, kulturze i przyszłości polskiego plecionkarstwa, a także do wzmacniania współpracy pomiędzy instytucjami i plecionkarzami oraz szansą na wymianę doświadczeń i dobrych praktyk w zakresie wikliniarstwa.
Wydarzenie miało również szczególny wymiar ze względu na przypadające 19-lecie działalności Centrum Wikliniarstwa, które po raz pierwszy otworzyło swoje drzwi dla zwiedzających dokładnie 22 maja 2007 r.
Konferencję rozpoczęła dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury – Anna Straub, która powitała zgromadzonych gości oraz podkreśliła, jak ważne jest pielęgnowanie lokalnych tradycji i wzajemna współpraca. Następnie głos zabrał burmistrz Gminy i Miasta Rudnik nad Sanem – Tadeusz Handziak, który zwrócił uwagę na znaczenie dziedzictwa wikliniarskiego dla tożsamości i rozwoju regionu oraz rolę Centrum Wikliniarstwa w promocji i ochronie tradycji plecionkarskich. Kilka słów o projekcie i przebiegu konferencji powiedziała również koordynator inicjatywy – Kinga Horodecka.
Głos zabrała także przewodnicząca Komisji Edukacji, Kultury i Kultury Fizycznej Województwa Podkarpackiego – pani Ewa Draus, doceniając dotychczasowe starania i zaangażowanie Rudnika nad Sanem na rzecz kultywowania tradycji plecionkarskich i podkreślając jednocześnie stałe wsparcie ze strony Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego.
Pierwsza część konferencji poświęcona została kultywowaniu tradycji, ochronie dziedzictwa niematerialnego oraz wpisowi plecionkarstwa na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Jak wiemy, wpis ten stanowi międzynarodowe uznanie dla pracy plecionkarzy i potwierdza wyjątkową wartość tej tradycji dla światowego dziedzictwa kulturowego. Jest również zobowiązaniem do dalszej ochrony i przekazywania tego rzemiosła kolejnym pokoleniom.
Sesję pierwszą otworzyła dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury w Rudniku nad Sanem – pani Anna Straub, przemówieniem pt. „Więcej niż koszyk: plecionkarstwo jako dziedzictwo ludzkości na liście UNESCO”. Następnie głos zabrał prezes Korporacji Wikliniarskiej „RUDNIK” – pan Łukasz Bartosik, który przedstawił temat „Od tradycji do przyszłości: wpis plecionkarstwa na listę UNESCO jako szansa dla rozwoju współczesnego wikliniarstwa”. Pierwszą część konferencji zakończyła pani Anna Sikora-Terlecka – koordynator ds. niematerialnego dziedzictwa kulturowego w województwach lubelskim i podkarpackim – wystąpieniem pt. „Działania Narodowego Instytutu Dziedzictwa w zakresie ochrony dziedzictwa niematerialnego. Najnowsze wpisy na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego z terenu Lubelszczyzny i Podkarpacia”. Towarzyszyli jej twórcy ludowi wykonujący tradycyjne drewniane zabawki – pan Ryszard Marciniec wraz z córką Anną.
Po zakończeniu pierwszej sesji uczestnicy zostali zaproszeni na pokaz mody wiklinowej przygotowany przez uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej nr 2, a także występ Chóru „Wiklina”, który wykonał swoje autorskie utwory, m.in. „Koszykarska stolica”, „Wiklineczka” i „Podkarpackie”.
Druga sesja konferencji poświęcona została praktycznemu wymiarowi wikliniarstwa. Swoimi doświadczeniami związanymi z prowadzeniem warsztatów i edukacją w tym zakresie podzielili się przedstawiciele ośrodków oraz organizacji związanych z plecionkarstwem.
Jako pierwszy wystąpił pan Wojciech Świątkowski, prezes Stowarzyszenia Polskich Plecionkarzy, z prelekcją pt. „System kształcenia w plecionkarstwie”. Następnie pani Jolanta Ładosz, instruktor terapii zajęciowej w Centrum Caritas, opowiedziała o „Wikliniarstwie jako terapii i praktyce: warsztatach w Centrum Caritas”. W dalszej części pani Joanna Radomska oraz pan Tomasz Sączawa, twórcy i prowadzący „Warsztaty z wikliny” w Łętowni, podzielili się swoimi doświadczeniami w wystąpieniu pt. „Warsztaty z wikliny w praktyce”. Na zakończenie uczestnicy wysłuchali pani Eweliny Matusiak-Wyderka – członkini zarządu Stowarzyszenia Uniwersytet Ludowy Rzemiosła Artystycznego, która zaprezentowała temat „Wiklina w Uniwersytecie Ludowym Rzemiosła Artystycznego”.
Serdecznie dziękujemy wszystkim prelegentom za podzielenie się swoją wiedzą i doświadczeniem, a uczestnikom za obecność i aktywny udział. Podziękowania kierujemy również do partnerów wydarzenia za zaangażowanie w promocję i ochronę wikliniarskiego dziedzictwa regionu, a uczniom, nauczycielom i pani dyrektor Beacie Karaś-Jaszczur z Publicznej Szkoły Podstawowej nr 2 oraz chórowi „Wiklina” za przygotowanie i oprawę artystyczną wydarzenia.
Za obecność dziękujemy również:
panu Tadeuszowi Handziakowi – burmistrzowi Gminy i Miasta Rudnik nad Sanem
panu Lucjanowi Tabaszowi – radnemu Powiatu Niżańskiego
pani Ewie Draus – przewodniczącej Komisji Edukacji, Kultury i Kultury Fizycznej Województwa Podkarpackiego
paniom Aleksandrze Sęp i Justynie Grzyb z Departamentu Kultury i Ochrony Dziedzictwa Narodowego w Rzeszowie
pani Marcie Kamińskiej – prezes Stowarzyszenia Zjednoczonych Ziemianek w Nałęczowie
panu Mariuszowi Lachowiczowi – prezesowi firmy Delta
panu Stanisławowi Szydełko – prezesowi firmy PATKAR
panu Władysławowi Kowalowi – prezesowi firmy Koszykarstwo
panu Mirosławowi Iwańskiemu – nauczycielowi kierunkowych przedmiotów artystycznych w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Nałęczowie – wraz z uczniami
pani Marcie Kani – dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej w Przędzelu
pani Halinie Ziębie – dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej w Kopkach
państwu Marii i Ryszardowi Machowskim
pani Justynie Niepokój-Gil z Muzeum Etnograficznego w Kolbuszowej
pani Marii Lachowicz – wiceprezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Rudnickiej
pani Krystynie Sawickiej – prezes Stowarzyszenia Skautfort
pani Janinie Szymonik – prezes Klubu Seniora
pani Marii Dąbal-Kajdan z mężem
Współorganizatorem inicjatywy jest Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi
Patronat medialny:
Telewizja Miejska Stalowa Wola
Radio Leliwa
Echo Dnia Podkarpackie
TVNisko
