Historyczny dzień dla polskiej kultury i dla wszystkich, którzy od pokoleń splatają tradycję z rzemiosłem.
10 grudnia 2025 roku, podczas XX Sesji Międzyrządowego Komitetu ds. Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego w New Delhi w Indiach, polskie plecionkarstwo zostało oficjalnie wpisane na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. To wyjątkowe wydarzenie stanowi nie tylko formę międzynarodowego uznania, ale także symboliczny hołd dla pokoleń mistrzów, rzemieślników i artystów, którzy przez lata strzegli, rozwijali i z dumą przekazywali tę unikatową tradycję.
Wpis na listę UNESCO jest siódmym wyróżnieniem dla Polski i jednocześnie potwierdzeniem, że plecionkarstwo – obecne w wielu regionach naszego kraju, zakorzenione głęboko w historii i codzienności społeczności lokalnych – pozostaje żywym, dynamicznie rozwijającym się elementem kultury niematerialnej.
W ceremonii uczestniczyła reprezentacja środowiska plecionkarskiego. Z Rudnika nad Sanem przybyli: burmistrz Tadeusz Handziak, dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury i Centrum Wikliniarstwa Anna Straub oraz prezes firmy „Hejs” i członek Korporacji Wikliniarskiej „Rudnik” Jerzy Bigos. Nie zabrakło również przedstawicieli Nowego Tomyśla i Łowicza, dwóch ważnych ośrodków plecionkarskich w Polsce, których wieloletnia aktywność, doświadczenie i zaangażowanie w rozwój oraz ochronę sztuki wyplatania wniosły znaczący wkład w ten wspólny sukces. Ich obecność w New Delhi podkreśliła ogólnopolski charakter tej tradycji oraz współpracę środowisk plecionkarskich z różnych regionów kraju. Wśród delegacji znaleźli się także przedstawiciele Departamentu Ochrony Zabytków – Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Narodowego Instytutu Dziedzictwa.
Podczas sesji głos zabrał burmistrz Gminy i Miasta Rudnik nad Sanem, Tadeusz Handziak, którego przemówienie spotkało się z ogromnym uznaniem uczestników. W sposób pełen godności i emocji podkreślił on znaczenie tej decyzji zarówno dla lokalnej społeczności, jak i dla całej Polski:
„To dla mnie wielki zaszczyt i ogromne wzruszenie, że mogę być dziś tutaj, w New Delhi, reprezentując Rudnik nad Sanem – Polską Stolicę Wikliny.
Pragnę z całego serca podziękować Komisji za decyzję o wpisaniu plecionkarstwa na Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. To wyróżnienie jest dla nas bezcenne – stanowi potwierdzenie uznania dla tradycji, która od pokoleń buduje naszą lokalną tożsamość i dumę.
Dzisiejsza decyzja honoruje nie tylko samo rzemiosło, lecz przede wszystkim ludzi.
To rezultat wieloletnich starań mistrzów, rzemieślników i artystów, którzy z pasją i wytrwałością pielęgnowali tę sztukę, rozwijali ją i przekazywali kolejnym pokoleniom. Dzięki nim plecionkarstwo nie tylko przetrwało, ale nadal żyje – rozwija się, inspiruje i jednoczy społeczności. W imieniu całej naszej wspólnoty, wszystkich plecionkarzy i mieszkańców Rudnika nad Sanem, Nowego Tomyśla i Łowicza, dziękuję za to, że ta wyjątkowa tradycja zajęła dziś należne jej miejsce – wśród najcenniejszych przejawów dziedzictwa kulturowego ludzkości.
To wielki dzień dla nas, dla Polski i dla wszystkich, którzy wierzą w siłę rzemiosła, wspólnoty i pamięci o naszych korzeniach.
Zapraszamy do Polski, zapraszamy do Rudnika nad Sanem.”
Decyzja UNESCO to nie tylko prestiż, ale przede wszystkim zobowiązanie — do dalszej ochrony, promocji i rozwijania plecionkarstwa jako żywej tradycji, która łączy przeszłość z teraźniejszością i przyszłością. Jest to także dowód na to, że polskie rzemiosło, oparte na pracy rąk, wiedzy przekazywanej z pokolenia na pokolenie oraz głębokiej więzi z naturą, zasługuje na najwyższe międzynarodowe uznanie.
Wpis na listę UNESCO otwiera nowy rozdział w historii plecionkarstwa w Polsce – rozdział, który niesie ze sobą nowe możliwości, inspiracje i nadzieję na dalsze wzmacnianie tej pięknej tradycji w świadomości zarówno Polaków, jak i odbiorców z całego świata.
Napisali o nas:
TVP Polonia
National Geographic
Vogue Polska
TVP 3 Rzeszów
Polskie Radio Rzeszów
Rzeszów News
RMF24
TVM Stalowa Wola
Echo Dnia
Sztafeta
TV Nisko
Niżańskie Info
Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyczna
Podkarpackie
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Narodowy Instytut Dziedzictwa
